I. Dấu hiệu nhận biết:
• Gọi hỏi không đáp ứng
• Người mềm nhũn.
• Các biểu hiện toàn thân: da tím tái, xanh nhợt, người lạnh, vã mồ hôi…

II. Nguyên nhân:
• Dị vật đường thở
• Điện giật
• Đuối nước
• Ngộ độc
• Tai nạn giao thông
• Các chấn thương khác không được sơ cứu kịp thời, …

III. Nguy cơ:
– Thiếu máu não dẫn đến nhũn não không hồi phục
– Ngừng thở, ngừng tim và tử vong
+ 0-4 phút: Ngừng thở, tim sẽ ngừng đập
+ 4 phút: Não có thể tổn thương
+ 6-10 phút: Não bị tổn thương
+ 10 phút: Não tổn thương không khả năng phục hồi.
Lưu ý: Bất tỉnh sau tai nạn, chấn thương là một tình trạng nguy hiểm cần được theo dõi thường xuyên để tránh những diễn biến xấu, dẫn đến tử vong.

IV. Xử trí
+ Áp dụng nguyên tắc DRABC

1. Trường hợp nạn nhân bất tỉnh nhưng còn thở: Cần nhanh chóng đưa nạn nhân về tư thế nằm nghiêng an toàn và tiếp tục theo dõi các dấu hiệu sinh tồn của nạn nhân. Nếu nạn nhân không thở, chuyển sang kiểm tra mạch của nạn nhân.

h1            h2

2. Trường hợp nạn nhân bất tỉnh không thở, không có mạch: tiến hành hà hơi thổi ngạt và ép tim ngoài lồng ngực
a. Đối với trẻ dưới 1 tuổi:
Thổi ngạt 5 lần: sau đó kiểm tra xem có đáp ứng không.
– Nếu có mạch, có thở thì đặt nạn nhân tư thế nằm nghiêng an toàn, theo dõi tiếp và chuyển đến cơ sở y tế.
– Nếu không thở, không có mạch thì tiến hành thổi ngạt kết hợp với ép tim ngoài lồng ngực (CPR)
+ Ép với tần số 30 lần ép tim và 2 lần thổi ngạt (một chu kỳ). Ép bằng lực của 2 ngón tay, khi thổi miệng người sơ cứu trùm kín miệng và mũi của bé.
+ Thực hiện 5 chu kỳ liên tục, dừng lại kiểm tra mạch, nhịp thở của nạn nhân.
– Làm liên tục cho đến khi nạn nhân có đáp ứng.

b. Đối với trẻ từ 1-8 tuổi:
Trình tự sơ cứu tương tự như trẻ dưới 1 tuổi.
Lưu ý:
– Khi thổi ngạt vào miệng trẻ, người sơ cứu trùm kín miệng trẻ và bóp 2 cánh mũi.
Khi tiến hành ép tim vào lồng ngực: Đặt gốc bàn tay và ép vuông góc lên điểm ép tim bằng lực của 1 cánh tay.

c. Đối với trẻ trên 8 tuổi và người lớn:
– Đặt nạn nhân nằm ngửa trên nền phẳng, cứng
– Dùng gốc 2 bàn tay và lực của 2 cánh tay ép vuông góc lên vị trí ½ dưới của đoạn giữa hõm ức trên và hõm ức dưới với tần số 30 lần ép tim và 2 lần thổi ngạt (một chu kỳ)
– Ép sâu 1/3 đến độ dày lồng ngực đối với trẻ và 4-5 cm đối với người lớn.
– Thực hiện 5 chu kỳ liên tục, sau đó dừng lọai kiểm tra mạch, nhịp thở của nạn nhân. Làm liên tục cho đến khi nạn nhân có đáp ứng.

Khi nào dừng ép tim ngoài lồng ngực và thổi ngạt:

  • Nạn nhân có đáp ứng: có mạch và thở được.
  • Có sự trợ giúp của nhân viên y tế.
  • Hiện trường sơ cứu trở nên không an toàn.
  • Nạn nhân không có đáp ứng: toàn thân lạnh, mềm nhũn, không thở, không có mạch, da tái tím, đồng tử giản không đáp ứng với ánh sáng.

Lê Viết Hưng
sưu tầm